Çocuk ile Empati Kurmak : Güvenli Bağın Anahtarı
Çocuk ile empati kurmak ; Empati, bir çocuğun duygusal gelişiminde en temel yapı taşlarından biridir , bu makalede Çocuğunuzla Empati Kurmanın Yolları konusuna dair size fikir olabilecek bazı bilgiler vereceğiz.
Çocuğun kendini anlaşılmış hissetmesi, yalnızca o anki sorununu hafifletmez; uzun vadede özgüven, iletişim becerileri ve psikolojik dayanıklılık kazandırır.
Ancak empati, çoğu zaman yanlış anlaşılan bir kavramdır. çocuğunuz ile empati kurmak; her davranışı kabul etmek değil, çocuğun iç dünyasını anlamaya çalışmaktır.
Empati Nedir, Ne Değildir?
Empati; çocuğun yaşadığı duyguyu onun gözünden görebilme çabasıdır.
Empati değildir:
- Nasihat vermek
- Düzeltmeye çalışmak
- Kıyaslamak
- Hemen çözüm sunmak
“Sen olsaydın ne hissederdin?” sorusu, empatik yaklaşımın temelini oluşturur.
Empati Kurulan Çocuk Nasıl Değişir?
Empatiyle büyüyen çocuk:
- Kendini ifade etmekten çekinmez
- Hata yaptığında savunmaya geçmez
- Duygularını bastırmaz
- Sosyal ilişkilerde daha uyumlu olur
Bu çocuklar ilerleyen yaşlarda çatışmaları daha sağlıklı yollarla çözebilir.
Günlük Hayatta Çocuğunuzla Empati Kurmak
Çocuğun sözünü kesmeden dinleyin
- Duyguyu isimlendirin: “Üzgün görünüyorsun”
- Küçümseyen ifadelerden kaçının
- Kendi çocukluğunuzla kıyaslamayın
- Sessiz kalmanın da bir empati biçimi olabileceğini unutmayın
- Empati, öğrenilebilen bir beceridir ve her denemeyle gelişir.
Empati Ergenlikte Neden Daha Zor Ama Daha Gereklidir?
Ergenler çoğu zaman anlaşılmadıklarını hisseder. Bu dönemde empati:
- İletişim kopukluğunu önler
- Güven bağını korur
- İsyankâr davranışları azaltır
“Bu senin için zor bir durum, bunu fark ediyorum” cümlesi, ergen için güçlü bir destek mesajıdır.
Empati, çocuğa “yalnız değilsin” mesajını verir. Bu mesaj, çocuğun ruhsal gelişiminde en güçlü koruyucu faktörlerden biridir. Sakarya Ergen terapisi sayfamızı incelemek için tıklayabilirsiniz.
Çocuğunuzla Empati Kurmanın Yolları: Derinleştirilmiş Rehber, Örnekler ve Uygulanabilir Tavsiyeler
çocuk ile empati kurmak yalnızca çocuğun söylediklerini duymak değil; söyleyemediklerini de fark edebilmektir. Çocuklar çoğu zaman duygularını kelimelere dökmekte zorlanır. Bu noktada ebeveynin yaklaşımı, çocuğun iç dünyasını açmasını ya da tamamen kapatmasını belirler.
Aşağıdaki başlıklar, empatik ebeveynliğin günlük hayatta nasıl somutlaştırılabileceğini örneklerle ele almaktadır.
Empati Kurmak İçin Önce Yavaşlayın
Günlük hayatın temposu içinde ebeveynler çoğu zaman hızlı çözüm üretmeye odaklanır. Oysa çocuk ile empati kurmak için ilk adım, durmak ve çocuğun yaşadığı duyguyu anlamaya çalışmaktır.
Örnek:
Çocuğunuz okuldan ağlayarak geldiğinde hemen
“Ne oldu, anlat çabuk” demek yerine,
“Şu an çok üzgün görünüyorsun, biraz yanına oturabilir miyim?” demek, çocuğun rahatlamasını sağlar.
Bu yaklaşım çocuğa şu mesajı verir:
“Şu an önemli olan duyguların.”
Empati Kurarken Sorulan Sorular Çok Önemlidir
Empati kuran ebeveyn, sorgulayan değil anlamaya çalışan sorular sorar.
Kaçınılması gereken sorular:
- “Niye böyle yaptın?”
- “Bunu da mı beceremedin?”
Empatik sorular:
- “Bu durumda seni en çok zorlayan neydi?”
- “O an kendini nasıl hissettin?”
Örnek:
Arkadaşlarıyla tartışan bir çocuğa
“Sen de hep sorun çıkarıyorsun” demek yerine,
“Anlaşılamadığını hissettiğinde ne oldu?” demek, empatik bir kapı aralar.
Duyguyu Aynalamak Empatinin En Güçlü Yollarından Biridir
Aynalama; çocuğun duygusunu kendi kelimelerinizle geri yansıtmanızdır.
Örnek:
Çocuk: “Öğretmen bana kızdı.”
Ebeveyn: “Bu seni utandırmış ve üzmüş olabilir.”
Bu teknik sayesinde çocuk:
- Duygusunun fark edildiğini hisseder
- Kendini daha net ifade etmeyi öğrenir
- Duygularını tanımlamayı geliştirir
Empati Kurmak Sessiz Kalabilmeyi de Gerektirir
Her empati sözcüklerle kurulmaz. Bazen çocuğun ihtiyacı olan şey sadece yanında biri olduğunu hissetmektir.
Örnek:
Bir kayıp yaşayan ya da hayal kırıklığına uğrayan çocukla uzun konuşmalar yapmak yerine, sessizce yanında oturmak, omzuna hafifçe dokunmak empatik bir destektir.
Sessizlik, çocuğun duygusunu yaşamasına izin verir.
Empati Kurmak Davranışı Onaylamak Değildir – Örnekle Açıklama
Bu konu ebeveynlerin en çok zorlandığı alanlardan biridir.
Yanlış inanış:
“Empati kurarsam çocuğum her yaptığı şeyi doğru sanır.”
Gerçek:
Empati, duyguyu kabul eder; davranışı değil.
Örnek:
“Çok sinirlendiğini anlıyorum ama kardeşine vurmak doğru değil. Öfkeni başka şekilde ifade edebiliriz.”
Bu yaklaşım:
- Çocuğun duygusunu küçümsemez
- Net sınır koyar
- Öğretici olur
Empati Kurmayı Günlük Rutinlere Dahil Edin
Empati sadece kriz anlarında değil, günlük hayatta da kurulmalıdır.
Örnekler:
- Akşam yemeğinde “Bugün seni en çok ne mutlu etti?” diye sormak
- Okuldan sonra “Bugün seni zorlayan bir şey oldu mu?” demek
- Uyku öncesi kısa bir sohbetle günü değerlendirmek
Bu küçük rutinler, çocuğun duygusal farkındalığını artırır.
Empati Kuramamanın Altında Ne Yatar?
Bazı ebeveynler empati kurmakta zorlanabilir. Bunun nedeni çoğu zaman kendi çocukluklarında anlaşılmamış olmalarıdır. Bu bir eksiklik değil, farkındalık alanıdır.
- Kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Ben üzgünken bana nasıl davranılırdı?
- Duygularım kabul edilir miydi?
Bu farkındalık, ebeveynlik yaklaşımınızı dönüştürür.
Empati Kurulan Çocuk Zamanla Ne Kazanır?
Bu şekilde büyüyen çocuklar:
- Duygularını daha rahat ifade eder
- Başkalarının duygularını daha iyi anlar
- Zor duygularla baş etmeyi öğrenir
- Sosyal ilişkilerde daha başarılı olur
Bu kazanımlar yalnızca çocuklukta değil, yetişkinlikte de etkisini gösterir.
Empatiyi Öğreten En Güçlü Şey: Model Olmak
Çocuklar söylenenleri değil, görülenleri öğrenir.
Örnek:
Ebeveyn kendi duygusunu
“Bugün biraz yorgunum, dinlenmeye ihtiyacım var” şeklinde ifade ettiğinde, çocuk da duygularını ifade etmeyi öğrenir.
Son Söz: Empati Bir Tepki Değil, Bir Tutumdur
Empati, tek bir cümle ya da teknik değildir. Çocuğa yaklaşma biçimidir. Onu düzeltmeye çalışmadan önce anlamayı seçmektir.
Unutmayın;
Çocukların en çok hatırladığı şey söylenen doğru cümleler değil, anlaşıldıklarını hissettikleri anlardır.
Randevu İçin
Felicita Psikolojik Danışmanlık
Uzm. Psikolog Oğuzhan Kaplan
Çocuk Psikoloğu Sakarya
Adres
İstiklal Mahallesi Çark Caddesi 291/ 210 Daire 22 Serdivan/Sakarya
Telefon
0545 512 97 21