Çocuğunuzun Duygularını Doğrulayın: Sağlıklı Ruhsal Gelişimin Temeli
Çocuğunuzun Duygularını Doğrulamak ; Çocukların ruhsal gelişimi, yalnızca davranışların düzenlenmesiyle değil, duyguların anlaşılması ve kabul edilmesiyle mümkündür. Bir çocuğun ne hissettiğinin görülmesi, duyulması ve ciddiye alınması; onun kendisiyle ve çevresiyle kurduğu ilişkiyi doğrudan etkiler. Bu nedenle ebeveynlikte en kritik becerilerden biri çocuğun duygularını doğrulamaktır.
Peki, duyguları doğrulamak ne anlama gelir? Bu yaklaşım çocuğa nasıl fayda sağlar? Ve ebeveynler bunu günlük hayatta nasıl uygulayabilir?
Duyguları Doğrulamak Ne Demektir?
Duyguları doğrulamak; çocuğun yaşadığı duygunun mantıklı, kabul edilebilir ve anlaşılır olduğunu ona hissettirmektir. Bu, çocuğun davranışlarını onaylamak anlamına gelmez. Asıl amaç, çocuğun hissettiklerinin görülmesi ve küçümsenmemesidir.
Örneğin:
“Bunda ağlanacak ne var?” demek yerine
“Bu durum seni gerçekten üzmüş gibi görünüyor” demek
çocuğun iç dünyasında büyük bir fark yaratır.
Çocuklar Neden Duygusal Olarak Doğrulanmaya İhtiyaç Duyar?
Çocuklar, duygularını yetişkinler kadar tanıyamaz ve ifade edemez. Hissettikleri öfke, korku, üzüntü ya da hayal kırıklığı çoğu zaman karmaşık ve yoğun gelir. Eğer bu duygular sürekli bastırılırsa çocuk şu mesajları içselleştirebilir:
- “Hissettiklerim yanlış.”
- “Duygularım önemli değil.”
- “Beni kimse anlamıyor.”
Bu düşünceler zamanla özgüven eksikliğine, kaygıya ve iletişim problemlerine zemin hazırlar.
Çocuğunuzun Duygularını Doğrulamak Çocuğun Psikolojisini Nasıl Etkiler?
Duyguları kabul edilen çocuklar:
- Kendilerini daha iyi tanır
- Duygularını ifade etmekten çekinmez
- Stresle daha sağlıklı baş eder
- Öfke patlamaları daha az yaşar
- Sosyal ilişkilerde daha uyumlu olur
Bu durum hem çocukluk döneminde hem de ergenlik sürecinde oldukça koruyucu bir etkendir.
Duyguları Bastırmak Neden Zararlıdır?
Birçok ebeveyn iyi niyetle çocuğunu üzmemek için “takma”, “geçecek”, “abartıyorsun” gibi ifadeler kullanır. Ancak bu sözler, çocuğun duygularını bastırmasına neden olur.
Bastırılan duygular yok olmaz; yalnızca farklı şekillerde ortaya çıkar:
- Ani öfke patlamaları
- İçe kapanma
- Dikkat problemleri
- Bedensel şikâyetler (karın ağrısı, baş ağrısı gibi)
Bu nedenle duyguların bastırılması değil, tanınması ve düzenlenmesi gerekir.
Duyguları Doğrulamak Davranışı Onaylamak Değildir
Ebeveynlerin en çok yanıldığı noktalardan biri budur.
Bir çocuğun öfkesini anlamak, onun vurmasını ya da bağırmasını kabul etmek anlamına gelmez. Çocuğunuzun Duygularını Doğrulamak ona verilmiş bir ödün değildir.
Örneğin:
“Şu an çok sinirli olduğunu görüyorum ama vurmak doğru bir davranış değil. Öfkeni başka bir şekilde ifade edebilirsin.”
Bu yaklaşım, hem sınır koyar hem de duyguyu kabul eder.
Günlük Hayatta Duygusal Doğrulama Nasıl Yapılır?
1. Önce Dinleyin
Çocuğunuz konuşurken onu düzeltmeye çalışmadan dinleyin. Göz teması kurmak ve beden diliyle ilgilendiğinizi göstermek çok önemlidir.
2. Hislerini İsimlendirin
Çocuklar bazen ne hissettiklerini bilemez. “Galiba bu durum seni hayal kırıklığına uğratmış” gibi ifadeler duyguyu netleştirir.
3. Acele Çözüm Sunmayın
Her problemi hemen çözmek zorunda değilsiniz. Bazen yalnızca anlaşılmak yeterlidir.
4. Karşılaştırmadan Kaçını
“Başka çocuklar böyle yapmıyor” gibi cümleler çocuğun duygularını değersiz hissettirir.
5. Kendi Duygularınızı da Modelleyin
“Ben de bazen böyle hissediyorum” demek çocuğa yalnız olmadığını gösterir.
Çocuğunuzun Duygularını Doğrulamak Ergenlik Döneminde Neden Daha Önemlidir?
Ergenlik, duyguların yoğun yaşandığı bir dönemdir. Bu süreçte gençler anlaşılmadıklarını düşündüklerinde ailelerinden uzaklaşabilir.
Ergenin duygularını ciddiye almak:
- İletişimi güçlendirir
- Güven ilişkisini korur
- İsyankâr davranışları azaltır
“Bu senin için zor bir dönem, bunu fark ediyorum” demek, ergen için çok değerlidir. Ergen problemleri ileride büyük sıkıntılara yol açabilir.
Duyguları Doğrulanan Çocuk Ne Öğrenir?
Zamanla çocuk şunları öğrenir:
- Duygular geçicidir
- Her duyguyla başa çıkmak mümkündür
- Kendini ifade etmek güvenlidir
- Yardım istemek zayıflık değildir
Bu kazanımlar, çocuğun ileriki yaşamında psikolojik dayanıklılığını artırır.
Ebeveynler Neden Zorlanır?
Birçok ebeveyn kendi çocukluğunda duygusal olarak doğrulanmamıştır. Bu nedenle aynı yaklaşımı çocuğuna sunmakta zorlanabilir. Ancak bu bir öğrenme sürecidir ve zamanla gelişir.
Önemli olan mükemmel ebeveyn olmak değil, duygusal olarak ulaşılabilir bir ebeveyn olmaktır. bu sebepten ötürü Çocuğunuzun duygularını doğrulamak sizin içinde faydalıdır.
Sonuç olarak: Anlaşılan Çocuk Güçlü Büyür
Çocuğunuzun duygularını doğrulamak, ona her istediğini vermek ya da her davranışını kabul etmek değildir. Bu yaklaşım; çocuğun iç dünyasına saygı duymak, onu anlamaya çalışmak ve güvenli bir ilişki kurmaktır.
Anlaşıldığını hisseden çocuk:
- Daha sakin olur
- Daha özgüvenli davranır
- Kendini daha açık ifade eder
- Hayatın zorluklarıyla daha sağlıklı baş eder
Unutmayın, çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey kusursuz çözümler değil, anlaşıldıklarını hissettiren bir ebeveyn yaklaşımıdır.
Daha fazla bilgi ve danışma için Uzaman Psikolog Oğuzhan Kaplan Sakarya da bulunan çocuk ergen psikoloji merkezinde size çocuk psikoloğu ve ergen psikoloğu olarak hizmet sunmaktadır.
Randevu İçin
Felicita Psikolojik Danışmanlık
Uzm. Psikolog Oğuzhan Kaplan
Adres
İstiklal Mahallesi Çark Caddesi 291/ 210 Daire 22 Serdivan/Sakarya
Telefon
0545 512 97 21